دوشنبه ۱۰ خرداد ۱۳۹۵
اینجا هستیدSkip Navigation Links > صفحه نخست > مرکز تحقیقات > مقالات > بتن آماده چیست؟
بتن آماده چیست؟ (تعداد بازدید : 6834)

بتن آماده
بتن آماده چیست؟
بتن آماده مخلوطی از مواد سیمانی، آب، سنگدانه (معمولا شن وماسه یا سنگ شکسته) می باشد.اشتباه رایجی که معمولا وجود دارد این است که سیمان و بتن آماده موادی یکسان هستند ومشابه یکدیگر در صورتیکه سیمان پودر ریزی است که چسبندگی بین سنگدانه ها را ایجاد کرده و توده ای بنام بتن را بوجود می آورد. بتن آماده بتنی است که به صورت مخلوطی تازه و سخت نشده (روان) به مشتری تحویل داده می شود. با توجه به قابلیت سفارشی کردن خواص آن برای کارهای مختلف ومقاومت و دوام آن در مواجهه با شرایط محیطی مختلف ، بتن آماده یکی از مواد متداول و چندمنظوره ساختمانی است.
مخلوط های بتن آماده برای دستیابی به خواص مورد نیاز جهت استفاده، رده بندی می شوند. بتن آماده بایستی پایداری یا اسلامپ صحیحی داشته باشد تا حمل وجابجایی را آسان نماید. و نیز مقاومت و دوام مناسبی جهت تحمل بارهای وارده در شرایط محیطی پیش بینی شده و شرایط بهره برداری داشته باشد.
مقادیر طراحی اجزای سازنده بتن آماده در مخلوط کننده بتن در محل یا در تراک میکسر به دقت وزن و مخلوط میشوند. بتن آماده توسط تراک میکسر تحویل داده می شود. (تراک میکسر دستگاهی که وظیفه اش مخلوط نگه داشتن بتن آماده تا زمان تخلیه در محل مورد نظر است)
بتن آماده بسته به نوع مخلوط آن و نیز شرایطی که طی بتن ریزی  وجود دارد خاصیت خمیری خود را تا چندین ساعت حفظ میکند. بنابراین مدت زمان کافی برای بتن ریزی و اتمام کار وجود دارد.
بتن آماده معمولا در مدت زمانی بین 2 الی 12 ساعت پس از مخلوط شدن شروع به سخت شدن میکند. و این سخت شدگی و کسب مقاومت برای ماه ها و یا حتی سالها ادامه خواهد داشت. البته درصورتی که در روزهای اولیه به صورت مناسبی عمل آوری شده باشد.
چرا از بتن آماده استفاده میکنیم؟
بتن آماده هنگامیکه بصورت مخلوطی تازه است، بدلیل داشتن خاصیت خمیری میتواند در هر شکل مطلوبی ریخته شود. خواص بتن آماده قابلیت سفارشی شدن را برای تقریبا هر نوع کاربرد و عملکردی در طیف گسترده ای از محیط های گوناگون دارند. بتن آماده ماده ایست بسیار اقتصادی و درصورتیکه از مخلوطی مناسب ومرتبط با کاربرد موردنظر استفاده شود میتواند کارایی خود را تا سالها با کمترین نیاز به نگهداری حفظ کند. گستره ای از انواع گزینه ها مانند رنگ، بافت و جزییات معماری در دسترس اند تا کیفیت و زیبایی بتن آماده افزایش یابد.
چگونه بتن آماده سفارش دهیم؟
کلید چگونگی سفارش بتن آماده، مهیا نمودن تمام جزییات و اطلاعات اساسی و نیز هرچه ساده تر کردن الزامات و هر آنچه که وابسته به عملیات است. تولید کننده بتن آماده چندین طرح اختلاط برای گستره ی متنوعی از کاربردها دارد که میتواند با تصمیم گیری در مشخصات مخلوط مورد نیاز کمک کند.
شماری از مشخصات اساسی که به هنگام سفارش دادن بتن آماده باید در ذهن داشته باشیم به صورت زیر میباشند:
- اندازه ی درشت دانه:
مهمترین اطلاعات عبارتند از اندازه ی بزرگترین دانه مورد نیاز که باید کوچکتر از باریکترین بعدی باشد که بتن درآن جاری می شود. به طور مثال ضخامت مقطع فولاد تقویتی ، برای بیشتر کاربردها ،اندازه ی بزرگترین درشت دانه یا 75/0 اینچ و یا 1 اینچ (19 یا 25 میلیمتر) می باشد.
- اسلامپ:
اسلامپ بتن آماده (اندازه پایایی آن) باید نشان داده شود. مخلوط خیلی سفت دارای میزان اسلامپ پایین می باشد. دامنه ی معمول اسلامپ برای بیشتر کاربردها بین 3 تا 5 اینچ (75 تا 100 میلیمتر) می باشد.
برای ساخت و سازهای با قالب لغزنده بیشترین اسلامپ تا 2 اینچ(50 میلیمتر) مورد نیاز است.درحالیکه اسلامپ بالاتر تا سقف 7 اینچ (175میلیمتر) به طور معمول برای دیوار حائل استفاده می شود. میزان اختلاف مجاز برای اسلامپ حین تحویل بین 1 تا 5/1 اینچ (25 تا 38 میلیمتر) می باشد. اضافه کردن آب در محل کار جهت افزودن اسلامپ در صورتیکه این میزان افزودن به قدری زیاد نباشد که بتواند باعث جداشدن دانه ها شود و مقاومت و دوام  بتن آماده را کاهش دهد مجاز است.
- هوای اضافه شده:
هوای اضافه شده به بتن آماده باید هنگامی که بتن آماده در معرض سیکل یخبندان قرارمی گیرد و یا حتی در حین ساخت مورد استفاده قرارگیرد. در خیلی از مکانها بتن آماده هوادار گزینه ی معمول است. هنگامیکه بتن آماده بدون هوا موردنیاز است باید کاملا در زمان سفارش مورد توجه و در هنگام تولید ترتیب اثر داده شود. میزان هوای هدف بستگی به ابعاد سنگدانه ی درشت بتن آماده دارد وبازه ی معمول آن بین 4 تا 6 درصد حجم بتن آماده است.میزا ن اختلاف مجاز برای میزان هوای بتن آماده هنگام تحویل 5/1 درصد است.تولید کننده بتن آماده مجاز است تا در محل کار چنانچه میزان هوای بتن کمتر از حد مورد نیاز باشد تعدیل سازی انجام بدهد.
- حد کیفیت مورد نیاز:
کیفیت بتن آماده را خریدار با توجه به مشخصات آن وترکیباتش تعیین میکند. روش متداول برای سفارش دادن بتن آماده تعیین کردن الزامات اجرا میباشد که در حالت کلی همان مقاومت بتن آماده است.دیگر مشخصات اجرایی مانند نفوذپذیری، انقباض و یا دوام هنگامیکه نیاز باشد تعیین می گردند.
سازنده باید نسبت به هوادیدگی احتمالی وشرایط بهره برداری آگاه باشد. تولیدکننده ی بتن آماده به بهترین نحو مجهز است تا نسبت اختلاط و کارایی بتن آماده برای انجام اجرایی مطلوب را مهیا کند. حدمقاومت بتن آماده معمولا توسط طراحی سازه معین میشود تا بتواند درمقابل بارهای احتمالی حین ساخت ودرحالت بهره برداری ایستادگی کند. حداقل میزان مقاومت بتن آماده در حدود 25مگاپاسکال تا 28 مگاپاسکال است که دوام بتن آماده را تامین میکند.مانند مقاومت در برابر آب،ساییدگی وسیکلهای یخ زدن ویخ گشایی.
از دیگر گزینه ها سفارش دادن بتن آماده براساس الزامات ارائه شده برای طرح است. خریدار حدود مقادیر ونوع عناصر تشکیل دهنده ی مخلوط را مشخص می کند. در این حالت خریدار است که باید تمامی مسوولیت ها را درقبال مقاومت بتن آماده و اجرا قبول کند.حدود تعیین شده حداقل سیمان، بیشترین میزان نسبت آب به سیمان و حدود مقادیر پوزولانها ونیز مخلوط های روباره ای را نشان دهد. این رهیافت هنگامی مورد استفاده قرار میگیرد که طرح اختلاط مشخصی درگذشته بخوبی نتیجه داده باشد و به خریدار اجازه نمی دهد تا مخلوطی اقتصادی تر(ارزان تر) تهیه کند و یا تغییراتی در منابع مواد مصرفی و مشخصات آنها –به گونه ای که در کارایی بتن آماده تاثیر گذار باشد-بدهد.
تعیین الزامات اجرایی بدلیل آنکه ممکن است با مقررات تعیینی ناسازگار باشد نتیجه بخش نیست.
مقادیر بتن آماده:
بتن آماده به صورت حجمی فروخته می شود (متر مکعب و یا یارد مکعب). بتن آماده هنگامیکه از تراک میکسر تخلیه می شود در شرایطی تازه وسخت نشده است. آن حجم از بتن آماده که تحویل داده می شود براساس چگالی بتن آماده و یا وزن واحد آن محاسبه می گردد.
یک یارد مکعب بتن آماده وزنی معادل 4000پوند(2 تن). یک متر مکعب آن (تقریبا 3/1 یارد مکعب) وزنی معادل 2400 کیلوگرم دارد. ظرفیت متعارف یک تراک میکسر بین 8 تا 12 یارد مکعب است. (5 تا 9 مترمکعب.)
4 تا 10 درصد بیشتر از میزان تخمین زده شده در طرح بتن آماده سفارش دهید. این میزان اضافی برای پرتی بتن آماده یا تراوشات آن، گودبرداری اضافی، پوشش قالبها، ازدست دادن هوای اضافه شده در زمان بتن ریزی، نشست مخلوط خیس، مقداری که در تراک میکسر باقی میماند و تغییر در حجم بتن آماده مصرفی می شود.حجم بتن آماده سخت شده 1 تا 2 درصد کمتر از بتن آماده تازه است.احتیاجات را حین بتن ریزی مجددا ارزیابی کرده و هرگونه تغییری را با فروشنده بتن آماده درمیان بگذارید.
مصرف بتن آماده باقی مانده تبعات اقتصادی و محیطی را برای سازنده ی بتن آماده بهمراه دارد. به همین دلیل پیشنهاد میشود تخمینی مناسب و صحیح ازمیزان بتن آماده  موردنیاز قبل از سفارش دادن آن بزنیدو از سفارش های کمتر از 4 یاردمکعب اجتناب کنید.
مواد افزودنی:
گزینه های متنوعی برای افزودنی ها نزد تولیدکننده ی بتن آماده وجود دارد. مخلوط های شیمیایی می توانند تسریع کننده ویا کندگیر کننده ی شکل گیری مشخصات بتن آماده برای رسیدن به مرحله اجرا و اتمام کار در هوای سرد و گرم باشند. مخلوط های کاهنده ی آب برای افزایش اسلامپ بتن آماده بدون اضافه کردن آب به آن به کار میروند. فیبرهای مصنوعی پتانسیل ترک خوردگی های انقباضی خمیری بتن آماده را کاهش میدهند.
استفاده از رنگ وسنگدانه های مخصوص مشخصات ظاهری وزیبایی بتن آماده را افزایش می دهند.
زمان بندی تحویل :
به جهت آنکه بتوانید زمانبندی ساخت و ساز را انطباق بدهید،تحویل بتن آماده را نیز زمانبندی نمایید. سازنده را از آدرس صحیح،موقعیت و ماهیت بتن ریزی و زمان تخمینی تحویل آگاه نمایید. پیش از موعد تحویل با سازنده ی بتن آماده تماس بگیرید.
بتن محصولی فاسدشدنی است،بنابراین کارگران ساختمانی باید برای انجام عملیات بتن ریزی هنگامیکه تراک میکسر می رسد آماده باشند. سازنده را از هرگونه تغییر در زمانبندی و یا متوقف شدن کار سریعا مطلع کنید. مطمئن شوید که تراک میکسر دسترسی صحیح و مناسبی به محل بتن ریزی داشته باشد. ماشین حمل بتن آماده وزنی بالغ بر 60000 پوند (27000 کیلوگرم) داشته و ممکن است که قادر به حرکت روی خاک های سست وجداول مناطق مسکونی و بیراهه ها نباشد.
مسوولیت ها:
مسوولیتهای شرکتهای مختلفی که در پروسه ی ساخت وساز حضور دارند باید در جلسه ای قبل از شروع ساخت وساز مشخص شود،مخصوصا در پروژه های بزرگ. این وظایف باید مستندسازی شده و به تمامی افراد جهت ارجاع حین کار تقدیم شود. برخی از موارد مورد بحث عبارتند از:
• سازنده ی بتن مسوول کنترل اسلامپ بتن، برای مدت زمان 30 دقیقه بعد از زمان درخواست شده برای بتن ریزی یا زمانیکه تراک میکسر به محل بتن ریزی میرسد-هرکدام که دیرترانجام میگیرد- به همان شکل مشخص شده درطراحی ها می باشد.
• سازنده بتن آماده لازم است تا بتن را طبق اسلامپ و میزان هوای خواسته شده وباتوجه به میزان اختلاف مجازی که قبلا به آن اشاره شد تحویل دهد. میزان خطای مجاز درمحل تخلیه توسط  واحد حمل ونقل اندازه گیری می شود.
• هنگامیکه دستورالعمل های بتن ریزی بتواند تغییری در مشخصات بتن آماده تازه ایجاد کند، وظیفه ی خریدار است تا سازنده را از تغییرات ایجاد شده در مخلوط آگاه کند تا سازنده بتواند این تاثیرات را تطبیق دهد. به عنوان یک مثال میتوان به پمپ کردن بتن آماده در محل اشاره کرد.
• هنگامیکه در کاری بیش از یک نوع مخلوط بتنی استفاده می شود، وظیفه ی خریدار است تا مخلوط تحویلی را بازرسی کرده و به محل صحیح بتن ریزی ببرد .
• خریدار باید برگه ی مرتبط با تحویل بتن آماده را مطالعه و امضا کند و هرگونه پیشامدی را برروی برگه مستند نماید.
• هنگامیکه هرگونه اصلاح مواد و یا افزودنی هایی در محل کارگاه به مخلوط انجام میگردد،سازنده ی بتن آماده مسوولیتی در قبال کیفیت بتن ندارد. تغییرات شامل اضافه نمودن آب ،مخلوط ها، فیبرها و یا محصولاتی خاص و یا توقف بیش از اندازه ی تراک میکسر قبل از تخلیه میباشد.
• زمانیکه آزمایش های مقاومت برای پذیرش بتن آماده انجام میگیرند، نمونه ها باید در محل تخلیه توسط واحد حمل ونقل گرفته شوند. خریدار و یا نماینده ی وی باید اطمینان دهند که امکانات مناسب جهت انجام آزمایش روی نمونه های آزمایشی در محل کارگاه در دسترسند و استانداردهای موجود رعایت میشوند برای عمل آوری ثانویه و آزمایش کارمندان مجاز باید آزمایش راهدایت کنند. گزارش آزمایش باید در مدت زمانی معین بدست سازنده برسد تا مطمئن شود که نقایص برطرف شده اند.

تاریخ: ۱۳۹۱/۰۴/۱۲
منبع: شرکت پژوهشی ، تحقیقاتی سیمان بتن
تمامی حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به شرکت سیمان بتون می باشد